Crkva Svetog Arhangela Gavrila u Čajetini nalazi se u centru grada na adresi Zlatiborski put bb 31310, Čajetina. To je parohijska crkva i pripada Žičkoj eparhiji Srpske pravoslavne crkve. Predstavlja izuzetno značajan vjerski objekat sa bogatom istorijom i kulturnim naslijeđem.

Historija crkve Arhangela Gavrila u Čajetini

Izgradnja crkve posvećene Sabornom hramu Svetog Arhangela Gavrila u Čajetini započeta je 1886. godine na imanju koje je za izgradnju crkve i škole poklonio unuk rujanskog vojvode, serdar Jovan Mićić. Godina 1890. ugravirana na lijevoj i desnoj pjevnici i sačuvani dokument iz iste godine, o imenovanju sveštenika Milivoja Obradovića za prvog paroha crkve, ukazuju na to da je hram završen i da je te godine počeo da se služi. Crkvu je osvećao vladika žički Sava Dečanski. Pored vrijednih ikona, crkva posjeduje i veoma bogatu biblioteku vjerske i historijske literature, komplete vjerskih časopisa i novina sa 618 naslova. Posjeduje 47 bogoslužbenih knjiga sa posvetama značajnih ličnosti Srpske pravoslavne crkve i države. Najvrednija knjiga je Jevanđelje, preneseno iz Sirogojne.  crkva, štampana u Moskvi 1814. U Službi, koja se čuva u crkvi, štampana u Kneževini Srbiji 1838. godine, a za koju se pretpostavlja da je poklon kralja Aleksandra  Obrenović, postoji zapis: "U čajetinskoj crkvi bio sam 20. avgusta 1893. godine Aleksandar, kralj Srbije". Crkva čuva uredan inventar od ukupno 56 predmeta i knjiga od velike kulturno-istorijske vrijednosti. U crkvenom ljetopisu zabilježena su imena 559 dobrotvora - ktitora i 260 donatora. Godine 1962. crkva je obnovljena i proširena dogradnjom priprate sa zvonikom.

Pogled na crkvu Arhanđela Gavrila u Čajetini

Crkva Arhanđela Gavrila u Čajetini je jednobrodna građevina, sa polukružnom apsidom na istočnoj strani, naosom i horskom kapelom. Svod je iznutra bačvast. Na zapadnoj strani crkve dograđen je zvonik (1963. godine), ukrašen prozorima u gornjem dijelu, a u donjem dijelu tri prostorije. U sredini se nalazi narteks, lijevo i desno su crkvena kancelarija i prodavnica za vjerske potrebe. Iste godine popravljen je krov crkve, uklonjene su kupole, a preko šindre postavljen je crijep. U unutrašnjosti crkve, na mermernoj ploči, upisano je 188 velikih dobrotvora, a u crkvenom hroniku 559 dobrotvora osnivača, kao i 260 ljudi koji su dali priloge u raznim oblastima.

Ovaj hram danas čuva veliki broj dragocjenih ikona, uglavnom izrađenih od lima, veliku biblioteku sa 618 časopisa i 47 liturgijskih knjiga sa posvetama najistaknutijih ličnosti Pravoslavne crkve i srpskih vladara, od kojih većina datira iz 19. vijeka.

Slava crkvi Arhangela Gavrila u Čajetini

Crkva u Čajetini slavi praznik Svetog Arhangela Gavrila 26. jula, obilježavajući ga velikom narodnom svečanošću i vašarom. Pripreme su se vršile mjesec dana prije slavlja: krčmari su kupovali piće, trgovci razne ribe, a dan prije slavlja stizali su grnčari, proizvođači alkoholnih pića, prodavači nakita i voća. Proslava je počela 25. jula bdenijem u crkvi koje je trajalo do ponoći. Vjernici su stizali rano ujutro, neki od vjernika su dolazili čak i iz udaljenih sela. 5-6 orkestara je zabavljalo goste tokom cijelog dana, a uveče se zabava proširila na krčme. Gosti Zlatibora bili su oduševljeni neobičnim narodnim nošnjama ukrašenim bosiljkom i nevenom. Tako se nekada obilježavala slava ovog hrama.

Renoviranje crkve Arhangela Gavrila u Čajetini

U aprilu 2016. godine, crkvena opština Čajetina, na čelu sa crkvenim odborom, donijela je odluku o renoviranju crkve, uz pomoć vjernika i građana. Prvi radovi na krovu crkve su već počeli.

Opis svih crkava, manastira i kapela na Zlatiboru Srpske pravoslavne crkve na stranici Pravoslavni Zlatibor